ท่อไอดีและท่อไอเสีย

 

ท่อไอดี เป็นท่อต่อระหว่าง Carburettor กับก้านสูบ มีหน้าที่นำส่วนผสมอากาศกับน้ำมันจากคาร์บูเรเตอร์เข้าสู่กระบอกสูบ โดยผ่านลิ้นไอดี ส่วน ท่อไอเสีย นั้นอยู่ระหว่างช่องทางออกของ ท่อไอเสีย ที่เสื้อสูบกับท่อเก็บเสียง มีหน้าที่นำไอเสียที่เกิดการเผาไหม้แล้วออกนอกกระบอกสูบไปสู่ท่อเก็บเสียง (Muffler) จากนั้นจะปล่อยออกไปสู่อากาศ ในปัจจุบัน ท่อไอดี และ ท่อไอเสีย มักจะทำติดกัน ทั้งนี้ก็เพื่อต้องการให้น้ำมันมีการระเหยที่ดีขึ้น ซึ่งจะทำให้ส่วนผสมถูกต้องยิ่งขึ้น ทำได้โดยให้ส่วนกลางของ ท่อไอดี มีไอเสียผ่านอยู่รอบนอก ความร้อนจาก ท่อไอเสียจะทำให้ ท่อไอดี ร้อน ส่วนผสมอากาศกับน้ำมัน เมื่อผ่าน ท่อไอดี ที่ร้อนจะแตกตัวออกทำให้เกิดการคลุกเคล้า และผสมกันได้ถูกต้องยิ่งขึ้น แม้ว่าการอุ่นส่วนผสมอากาศกับน้ำมันให้ร้อนขึ้น จะทำให้ลดจำนวนออกซิเจนให้น้อยลง ซึ่งเป็นการลด Volumetric efficiency ของเครื่องยนต์ลง และทำให้เครื่องยนต์เสียกำลังก็ตาม แต่ก็เป็นจำนวนเพียงเล็กน้อย เพื่อให้ Volumetric efficiency ของเครื่องดีขึ้น เครื่องยนต์ส่วนใหญ่ในปัจจุบันจะจัดให้มีลิ้นควบคุมทางเดินของไอเสีย เรียกว่า Manifold heat control valve 

 

 ท่อไอเสีย มีหน้าที่นำก๊าซไอเสียที่เกิดจากการเผาไหม้ของเครื่องยนต์เรียบร้อยแล้วให้ไหลออกจากกระบอกสูบ โดยผ่านทางปลาย ท่อไอเสีย ท่อพักจะช่วยลดเสียงดังจาก ท่อไอเสีย และป้องกันไม่ให้เสียงดังของเครื่องยนต์รบกวนผู้โดยสาร นอกจากนี้ ท่อไอเสีย ยังมีหน้าที่ลดมลพิษของไอเสียหรือทำให้ไอเสียที่ปล่อยออกมาจาก ท่อไอเสีย สะอาดนั่นเอง

 

ออกซิเจนเซนเซอร์ (Oxygen sensor) หรือแลมป์ด้าเซนเซอร์

     ติดตั้งอยู่บริเวณท่อร่วมไอเสียหรืออยู่ทางด้านหน้าของ แคตตาไลติค คอนเวอร์เตอร์ เป็นตัวทำหน้าที่ปรับส่วนผสมให้เหมาะสมขณะเครื่องยนต์กำลังทำงาน ออกซิเจนเซนเซอร์มีขนาดพอๆกับหัวเทียน ทำหน้าที่ตรวจจับปริมาณออกซิเจนในก๊าซไอเสียและส่งสัญญาณแรงดันไฟฟ้าไปยังกล่องควบคุมหรือ ECU ซึ่งแรงดันไฟฟ้าที่ส่งออกจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับปริมาณออกซิเจนในก๊าซไอเสีย แรงดันไฟฟ้าที่ส่งไปยังกล่องควบคุม ECU 

 

EGR Valve วาล์วEGRระบบควบคุมก๊าซไอเสีย

 

     ท่อไอเสีย เป็นระบบที่ใช้สำหรับควบคุมปริมาณของสารประกอบที่เป็นพิษในก๊าซไอเสีย ให้อยู่ในค่าที่กำหนดหรือปริมาณน้อยที่สุด ในก๊าซไอเสียจะมีสารประกอบที่เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตอยู่ 3 ชนิด คือ คาร์บอนมอนออกไซด์ (CO) ไฮโดรคาร์บอน (HC) และไนโตรเจนออกไซด์ (NOx) สารประกอบเหล่านี้จะเกิดขึ้นจากการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงที่ไม่สมบูรณ์ หรืออุณหภูมิในการเผาไหม้ที่สูงเกินไป